H είσοδος στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο θα είναι δωρεάν την Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025, ημέρα της εθνικής μας εορτής. Όπως επίσης, σας προτείνω να περιηγηθείτε, τις ιστορικές αίθουσες του κτιρίου και την ιστορία της διάσωσης των αρχαιολογικών θησαυρών από τις δυνάμεις του Άξονα κυρίως κατά τη Γερμανική Κατοχή (1941-1944).
Συγκεκριμένα, η επίσκεψη αυτή συνδέεται άμεσα με την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, καθώς θα βρείτε συγκλονιστικό υλικό για την επιχείρηση Απόκρυψης των αρχαιοτήτων που ξεκίνησε αμέσως μετά την εισβολή της φασιστικής Ιταλίας στην Ελλάδα, στις 28 Οκτωβρίου του 1940. Μόλις έπεσαν οι πρώτες βόμβες, το μουσείο διέκοψε τη λειτουργία του. Αρχαιολόγοι, τεχνικοί, εργάτες, ακόμη και εθελοντές, δούλευαν νυχθημερόν για έξι μήνες προκειμένου να προστατεύσουν την πολιτιστική κληρονομιά από τους επερχόμενους κατακτητές. [1, 2, 3]Οι ολοζώντανες εικόνες αποκαλύπτουν τις εργασίες αποκαθήλωσης των αγαλμάτων, τη συντήρηση και την κατάχωσή τους σε τάφρους μέσα στα δάπεδα των αιθουσών του Μουσείου, με στόχο τη μη κατάληψή τους από τους Ναζί. Τα μεγαλύτερα αγάλματα παρατάσσονταν όρθια, σαν σε ομαδικούς τάφους στα υπόγεια, σκεπάζονταν με άμμο και στη συνέχεια με πλάκα τσιμέντου.
Οι Γερμανοί, φτάνοντας στην Ελλάδα, βρήκαν τις προθήκες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου άδειες, καθώς τα πολύτιμα εκθέματα είχαν ήδη θαφτεί από την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Τα ασπρόμαυρα πλάνα με τις συγκινητικές στιγμές της σωτηρίας των αρχαιοτήτων θυμίζουν τη μεγάλη επιχείρηση Απόκρυψης όλων των αρχαιολογικών θησαυρών των Ελληνικών Μουσείων.
Ώρες λειτουργίας: Το Μουσείο θα είναι επισκέψιμο από τις 8:30 π.μ. έως τις 3:30 μ.μ. στις 28/10/2025.
ΘΕΑΝΩ ΒΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
Ναι, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο συνδέεται άρρηκτα με την 28η Οκτωβρίου 1940, καθώς την επομένη ακριβώς της κήρυξης του πολέμου ξεκίνησε μια από τις πιο συγκλονιστικές και άγνωστες επιχειρήσεις της σύγχρονης ιστορίας μας: η γιγαντιαία επιχείρηση απόκρυψης και διάσωσης των αρχαίων αγαλμάτων. [1, 2]
Αν επισκεφθείτε το μουσείο ή παρακολουθήσετε τις δράσεις του, θα βρείτε στοιχεία για αυτή την περίοδο μέσα από μόνιμο υλικό, ειδικές εκθέσεις και ψηφιακά αρχεία: [1, 2, 3]
🏛️ Η Ιστορία της Απόκρυψης (1940-1941)
Μόλις έπεσαν οι πρώτες βόμβες, το μουσείο διέκοψε τη λειτουργία του. Αρχαιολόγοι, τεχνικοί, εργάτες, ακόμη και εθελοντές, δούλευαν νυχθημερόν για έξι μήνες προκειμένου να προστατεύσουν την πολιτιστική κληρονομιά από τους επερχόμενους κατακτητές. [1, 2, 3]
- Πώς τα έκρυψαν: Άνοιξαν βαθιές τάφρους κάτω από το δάπεδο των ίδιων των αιθουσών του μουσείου και έθαψαν εκεί τα μεγάλα μαρμάρινα αγάλματα. Τα χρυσά και χάλκινα αντικείμενα (όπως οι θησαυροί των Μυκηνών) συσκευάστηκαν σε ξύλινα κιβώτια και κρύφτηκαν στα υπόγεια της Τράπεζας της Ελλάδος, σε σπήλαια (όπως ο Εννεάκρουνος) και στις Φυλακές του Σωκράτη.
Ναι, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας έχει μια πολύ στενή και συγκλονιστική σχέση με την 28η Οκτωβρίου 1940, καθώς την ίδια ακριβώς ημέρα που κηρύχθηκε ο πόλεμος, ξεκίνησε μια γιγαντιαία επιχείρηση για τη διάσωση και απόκρυψη των αρχαιοτήτων. [1, 2]- Συγκεκριμένα, το Μουσείο διαθέτει:
- Την ιστορική ενότητα «Μνήμες 1940-1944»: Πρόκειται για πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό που αποτυπώνει το χρονικό της απόκρυψης. Από το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, αρχαιολόγοι (με πρωτεργάτες τον Χρήστο και τη Σέμνη Καρούζου), συντηρητές και εθελοντές άρχισαν να «θάβουν» τα αγάλματα κάτω από τα δάπεδα του μουσείου, σε τάφρους, σε σπηλιές και σε καταφύγια, για να τα προστατεύσουν από τους επικείμενους βομβαρδισμούς και τη ναζιστική λεηλασία. [1, 2, 3]
- Την τρέχουσα περιοδική έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς»: Η έκθεση αυτή παρουσιάζεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Περιλαμβάνει σπάνιο υλικό, φωτογραφίες και αντικείμενα που αφηγούνται ακριβώς αυτή την περίοδο: την απόκρυψη των αρχαίων το 1940-1941, τη λειτουργία του Μουσείου κατά τη διάρκεια της Κατοχής, καθώς και την επιστροφή κατασχεθέντων αρχαιοτήτων. [1, 2, 3]
